11.3.3 · สิทธิ์ เอกสาร และสถานทูต

1 · ฉากเปิดและบทสนทนา

ลินห์ไปพบเจ้าหน้าที่ที่สำนักงานช่วยเหลือทางกฎหมายเป็นครั้งแรก ตามที่สายด่วนแนะนำ เธอขอให้นิดไปเป็นเพื่อน คุณโอคาฟอร์ เจ้าหน้าที่รับเรื่อง ต้อนรับทั้งสองคนในห้องเล็ก ๆ

Ms. Okafor

Hi Linh, I’m Ms. Okafor. Thank you for coming in. Is it okay if your friend stays?

สวัสดีค่ะลินห์ ดิฉันโอคาฟอร์ ขอบคุณที่มานะคะ ให้เพื่อนอยู่ด้วยได้ไหมคะ

Linh

Yes. I’d like her to stay.

ได้ค่ะ ฉันอยากให้เธออยู่ด้วย

Ms. Okafor

Of course. Everything you tell me here is confidential. Would you like an interpreter?

ได้เลยค่ะ ทุกอย่างที่คุณเล่าที่นี่เป็นความลับ ต้องการล่ามไหมคะ

Linh

Yes, please. A Vietnamese interpreter. My English is okay, but this is important.

ต้องการค่ะ ล่ามภาษาเวียดนาม ภาษาอังกฤษฉันพอได้ แต่เรื่องนี้สำคัญ

Ms. Okafor

Absolutely. I’ll arrange one. Before that, do you have copies of your documents?

ได้แน่นอนค่ะ เดี๋ยวจัดให้ ก่อนอื่น มีสำเนาเอกสารไหมคะ

Linh

I brought copies of my passport, my green card, and my son’s birth certificate. I keep the copies at Nid’s house.

ฉันเอาสำเนาหนังสือเดินทาง กรีนการ์ด และสูติบัตรลูกมาค่ะ ฉันเก็บสำเนาไว้ที่บ้านนิด

Ms. Okafor

That’s very smart. What would you like help with today?

ฉลาดมากค่ะ วันนี้อยากให้ช่วยเรื่องอะไรคะ

Linh

I’d like to know my rights, about my immigration status and my son.

ฉันอยากรู้สิทธิ์ของตัวเอง เรื่องสถานะคนเข้าเมือง และเรื่องลูก

Ms. Okafor

We can explain your options. You won’t have to decide anything today.

เราอธิบายทางเลือกให้ได้ค่ะ วันนี้ไม่ต้องตัดสินใจอะไร

Nid

Can I ask something? Is there a cost for this?

ขอถามอะไรหน่อยได้ไหมคะ บริการนี้มีค่าใช้จ่ายไหมคะ

Ms. Okafor

No. Our services are free for people who qualify.

ไม่มีค่ะ บริการของเราฟรีสำหรับผู้ที่มีคุณสมบัติตามเกณฑ์

2 · ถอดรหัส

3 · วลีทอง

I’d like her to stay. (neu)

ฉันอยากให้เธออยู่ด้วย
บอกว่าต้องการให้ใครทำอะไร

I’d like a Thai interpreter, please. (neu)

ฉันต้องการล่ามภาษาไทย
ขอได้เสมอในเรื่องสำคัญ

I brought copies of my documents. (neu)

ฉันนำสำเนาเอกสารมา
เตรียมพร้อมก่อนพบเจ้าหน้าที่

I’d like to know my rights. (neu)

ฉันอยากรู้สิทธิ์ของตัวเอง
ประโยคสำคัญที่สุดในสำนักงานช่วยเหลือทางกฎหมาย

What are my options? (neu)

ฉันมีทางเลือกอะไรบ้าง
ถามภาพรวมก่อนตัดสินใจ

Do I have to decide today? (neu)

ฉันต้องตัดสินใจวันนี้เลยไหม
ขอเวลาคิด

Is there a cost for this? (neu)

มีค่าใช้จ่ายไหม
ถามตรง ๆ ไม่ต้องอาย

Is everything I say confidential? (for)

ทุกอย่างที่ฉันพูดเป็นความลับไหม
ถามได้ตั้งแต่ต้น

4 · คำศัพท์

legal aid (n.)

ความช่วยเหลือทางกฎหมาย
Legal aid is free for people who qualify.

rights (n.)

สิทธิ์
I’d like to know my rights.

options (n.)

ทางเลือก
What are my options?

copy / original (n.)

สำเนา / ฉบับจริง
Keep copies in a safe place.

birth certificate (n.)

สูติบัตร
I brought my son’s birth certificate.

passport (n.)

หนังสือเดินทาง
My passport belongs to me.

qualify (v.)

มีคุณสมบัติตามเกณฑ์
Services are free if you qualify.

embassy (n.)

สถานเอกอัครราชทูต
The embassy is in Washington, D.C.

consulate (n.)

สถานกงสุล
There’s a Thai consulate general in Los Angeles.

protection order (n.)

คำสั่งคุ้มครอง
A court can issue a protection order.

5 · ไวยากรณ์: ขอสิ่งที่ต้องการด้วย I’d like

ในสำนักงานช่วยเหลือทางกฎหมายหรือหน่วยงานราชการ เราคือผู้รับบริการที่มีสิทธิ์ขอสิ่งที่จำเป็น เช่น ล่าม เวลา หรือให้คนที่ไว้ใจอยู่ด้วย I’d like… เป็นโครงสร้างที่สุภาพและชัดเจนที่สุดสำหรับการขอ

ลองแปลงประโยค

I want she stay.

Interpreter Thai have?

I want know about my right.

I must decide now?

6 · บันไดความสุภาพ

“I want to understand my rights.”

1. I demand that you fix my problem today!
   เรียกร้องสิ่งที่ไม่มีใครทำได้ในวันเดียว และทำให้บรรยากาศตึง
2. I don’t know… whatever you think.
   ยกการตัดสินใจทั้งหมดให้คนอื่น
3. I’d like to know my rights.
   ชัดเจนและสุภาพ
4. I’d like to know my rights about my immigration status and my son. Could I have an interpreter?
   ระบุเรื่องที่ต้องการ และขอสิ่งที่ช่วยให้เข้าใจได้ดีที่สุด
5. Sorry, I know I’m taking your time. I’m so sorry for the trouble…
   ขอโทษที่ใช้บริการที่มีไว้สำหรับเราอยู่แล้ว

7 · วัฒนธรรม: สำหรับคนไทยในต่างแดน: สถานทูตและสถานกงสุลช่วยอะไรได้

คนไทยในสหรัฐฯ หลายคนคิดว่าสถานทูตช่วยได้ทุกเรื่อง หรือไม่ก็คิดว่าช่วยอะไรไม่ได้เลย ความจริงอยู่ตรงกลาง สถานเอกอัครราชทูตไทย ณ กรุงวอชิงตัน ดี.ซี. ให้ความช่วยเหลือคนไทยในพื้นที่ที่ดูแล เช่น ออกเอกสารเดินทางฉุกเฉินเมื่อหนังสือเดินทางหาย ติดต่อญาติที่ไทยเมื่อเจ็บป่วยหรือเกิดอุบัติเหตุ และประสานงานกับหน่วยงานในพื้นที่เมื่อคนไทยถูกจับกุม ถูกค้ามนุษย์ หรือมีปัญหาแรงงานและคนเข้าเมือง ส่วนรัฐอื่นอยู่ในความดูแลของสถานกงสุลใหญ่

สิ่งที่ต้องทำในพื้นที่

คดีความ คำสั่งคุ้มครอง (protection order) และสถานะคนเข้าเมือง ดำเนินการผ่านศาล ตำรวจ ทนาย และองค์กรในพื้นที่ สถานทูตประสานงานได้ แต่ไม่ได้ทำหน้าที่แทนทนายหรือศาล

เอกสารที่ควรมีสำเนา

หนังสือเดินทาง บัตรประชาชนไทย เอกสารสถานะในสหรัฐฯ ทะเบียนสมรส สูติบัตรของลูก และเอกสารการเงินสำคัญ ทำสำเนาหรือถ่ายรูปเก็บไว้ในที่ปลอดภัยอย่างน้อยหนึ่งแห่งนอกบ้าน และจำไว้ว่าหนังสือเดินทางเป็นของเรา ไม่ใช่ของคู่สมรส

ข้อควรรู้: ควรตรวจสอบเบอร์โทรฉุกเฉินจากเว็บไซต์ทางการของสถานทูตหรือสถานกงสุลใหญ่ที่ดูแลรัฐของคุณ เพราะข้อมูลอาจเปลี่ยนแปลงได้ และในเหตุที่มีอันตรายต่อชีวิต ให้โทร 911 ก่อนเสมอ

8 · คิดก่อนพูด

สถานการณ์ ก: ระหว่างรอล่าม ลินห์กระซิบถามนิด

Linh: “My husband keeps my passport in his drawer. Should I just take it?”

Take it tonight and run!

Leave it. It’s his house.

Your passport belongs to you. But let’s ask Ms. Okafor how to get it safely. If you can, take a photo of it, and we’ll keep a copy at my house.

คำถามชวนคิด: ทำไมเรื่องที่ถูกต้องตามสิทธิ์ ก็ยังต้องคิดเรื่องจังหวะและความปลอดภัย

สถานการณ์ ข: คุณโอคาฟอร์ถามก่อนเริ่ม

Ms. Okafor: “Do you want to tell me what happened now, or would you prefer to wait for the interpreter?”

Why do you ask so many questions?

Anything is fine… I don’t want to make trouble.

I’d prefer to wait for the interpreter. I want to be sure I explain everything correctly.

คำถามชวนคิด: เมื่อเจ้าหน้าที่ให้ทางเลือก ทำไมการเลือกตามความต้องการจริงของเรา จึงช่วยทั้งเราและเจ้าหน้าที่

9 · แบบฝึก

เรียงประโยค

ฉันอยากรู้สิทธิ์ของตัวเอง

ฉันต้องการล่ามภาษาไทย

เขียนใหม่ให้ได้ผล

ประโยคนี้มีคำถามที่สำคัญทั้งหมด แต่ภาษาห้วนและไม่ชัด ลองเขียนใหม่ให้เป็นคำขอที่สุภาพและครบถ้วน

I want know right. I must decide now? No money pay.

• ใช้ I’d like to know…
• ถามเรื่องเวลาตัดสินใจด้วย Do I have to…?
• ถามค่าใช้จ่ายด้วย Is there a cost…?
• ขอล่ามถ้าต้องการ

10 · ภารกิจจริง

สัปดาห์นี้ ให้ สำรวจเอกสารสำคัญของคุณเอง ทำสำเนาหรือถ่ายรูปเก็บไว้ในที่ปลอดภัยอย่างน้อยหนึ่งแห่ง แล้วค้นหาว่าสถานทูตหรือสถานกงสุลใหญ่ไทยแห่งใดดูแลรัฐที่คุณอยู่ และบันทึกเบอร์ฉุกเฉินจากเว็บไซต์ทางการไว้

• I’d like to know my rights.
• What are my options?
• Do I have to decide today?
• I’d like a Thai interpreter, please.