5.1.1 · พูดความรู้สึกด้วยคำว่า I

อ่านฉบับไม่ใช้ JavaScript · พูดความรู้สึกด้วยคำว่า I

ฉบับอ่านและฝึกบนกระดาษ · ตอน 5.1.1

พูดความรู้สึกด้วยคำว่า I

Feelings in the First Person

เป้าหมาย: บอกความรู้สึกด้วยสูตร I feel … when … because … แทนการกล่าวหาด้วย You always… แยกความรู้สึกออกจากการตัดสินอีกฝ่าย และปิดด้วยคำขอที่ชัดเจน

1 · ฉากเปิดและบทสนทนา

สามเดือนหลังแต่งงาน มาร์คเล่นเกมออนไลน์กับเพื่อนจนดึกเกือบทุกคืน นิดเข้านอนคนเดียวมาหลายสัปดาห์ คืนวันศุกร์นี้นิดตัดสินใจพูด

Nid

Mark, do you have a minute? There’s something I want to share with you.

มาร์ค มีเวลาสักนาทีไหม นิดมีเรื่องอยากเล่าให้ฟัง

Mark

Sure. What’s up?

ได้สิ มีอะไรเหรอ

Nid

I feel lonely when you play games until midnight, because that’s the only time we have together.

นิดรู้สึกเหงาเวลาที่มาร์คเล่นเกมถึงเที่ยงคืน เพราะนั่นเป็นเวลาเดียวที่เราได้อยู่ด้วยกัน

Mark

Oh. I didn’t know you felt that way. I thought you liked having time to yourself.

อ้าว ผมไม่รู้เลยว่านิดรู้สึกแบบนี้ ผมนึกว่านิดชอบมีเวลาส่วนตัว

Nid

Sometimes I do. But every night is too much. I’m not saying you can’t play.

บางทีก็ชอบ แต่ทุกคืนมันมากไป นิดไม่ได้บอกว่าห้ามเล่นนะ

Mark

So what would help?

แล้วอะไรจะช่วยได้ล่ะ

Nid

Could we have a few game-free nights a week? Maybe we could watch a movie or just talk.

เรามีคืนที่ไม่เล่นเกมสักสองสามคืนต่อสัปดาห์ได้ไหม อาจจะดูหนังหรือแค่นั่งคุยกัน

Mark

That’s fair. How about Tuesdays, Thursdays, and Sundays?

ยุติธรรมดี วันอังคาร พฤหัส และอาทิตย์ดีไหม

Nid

That sounds perfect. Thank you for listening.

เยี่ยมเลย ขอบคุณที่ฟังนะ

Mark

Thank you for telling me. I’d rather know than guess.

ขอบคุณที่บอกนะ ผมอยากรู้มากกว่าต้องเดาเอา

2 · ถอดรหัส

1. นิดรู้สึกอย่างไร และเพราะอะไร

  1. โกรธ เพราะมาร์คซื้อเกมแพง
  2. เหงา เพราะเวลากลางคืนเป็นเวลาเดียวที่ได้อยู่ด้วยกัน
  3. เบื่อ เพราะไม่มีอะไรทำ
  4. อิจฉาเพื่อนของมาร์ค
เปิดเฉลยและเหตุผลทุกตัวเลือก
  1. ไม่ใช่
  2. คำตอบที่เหมาะสม — ถูก
  3. ไม่ใช่
  4. ไม่มีข้อมูล

2. ทำไมมาร์คจึงไม่รู้มาก่อน

  1. เพราะเขาไม่สนใจ
  2. เพราะนิดบอกแล้วแต่เขาไม่ฟัง
  3. เพราะเขาไม่อยู่บ้าน
  4. เพราะนิดไม่เคยพูด และเขาตีความความเงียบว่านิดชอบมีเวลาส่วนตัว
เปิดเฉลยและเหตุผลทุกตัวเลือก
  1. ไม่มีหลักฐาน
  2. ไม่ใช่
  3. ไม่ใช่
  4. คำตอบที่เหมาะสม — ถูก ความเงียบถูกแปลความหมายผิดได้ง่าย

3. ประโยค “I’d rather know than guess.” ของมาร์คบอกอะไร

  1. เขาอยากให้นิดบอกความรู้สึกตรง ๆ มากกว่าให้เขาต้องเดา
  2. เขาชอบเกมทายปัญหา
  3. เขาไม่พอใจที่นิดพูด
  4. เขาจะเลิกเล่นเกม
เปิดเฉลยและเหตุผลทุกตัวเลือก
  1. คำตอบที่เหมาะสม — ถูก คู่ชีวิตตะวันตกจำนวนมากคิดแบบนี้
  2. ไม่ใช่
  3. ตรงกันข้าม
  4. ไม่ใช่

3 · วลีทอง

There’s something I want to share with you. (neu)
ฉันมีเรื่องอยากเล่าให้ฟัง
เปิดเรื่องความรู้สึกอย่างนุ่มนวล ไม่ทำให้อีกฝ่ายตั้งรับ
I feel lonely when you play games until midnight. (neu)
ฉันรู้สึกเหงาเวลาที่คุณเล่นเกมถึงเที่ยงคืน
I feel + ความรู้สึก + when + การกระทำ
…because that’s the only time we have together. (neu)
…เพราะนั่นเป็นเวลาเดียวที่เราได้อยู่ด้วยกัน
because บอกเหตุผลที่ทำให้อีกฝ่ายเข้าใจ ไม่ใช่การกล่าวหา
I’m not saying you can’t play. (neu)
ฉันไม่ได้บอกว่าห้ามเล่น
ป้องกันไม่ให้อีกฝ่ายเข้าใจว่าเราจะควบคุม
Could we have a few game-free nights a week? (neu)
เรามีคืนที่ไม่เล่นเกมสักสองสามคืนต่อสัปดาห์ได้ไหม
ปิดด้วยคำขอที่ชัด
That sounds perfect. (cas)
เยี่ยมเลย
ตอบรับข้อเสนอที่ดี
Thank you for listening. (neu)
ขอบคุณที่ฟัง
ขอบคุณที่อีกฝ่ายเปิดใจ
I didn’t know you felt that way. (neu)
ฉันไม่รู้เลยว่าคุณรู้สึกแบบนี้
ประโยคที่มักได้ยินเมื่อพูดความรู้สึกครั้งแรก

4 · คำศัพท์

lonely (adj.)
เหงา
I feel lonely at night.
share (v.)
เล่าให้ฟัง แบ่งปัน
I want to share something with you.
feel (v.)
รู้สึก
How do you feel about it?
feelings (n.)
ความรู้สึก
I want to talk about my feelings.
blame (v.)
กล่าวโทษ
I’m not trying to blame you.
need (n./v.)
ความต้องการ / ต้องการ
What do you need from me?
together (adv.)
ด้วยกัน
I want more time together.
fair (adj.)
ยุติธรรม
That’s fair.
guess (v.)
เดา
I’d rather know than guess.
hurt (adj./v.)
เสียใจ เจ็บปวด / ทำให้เจ็บ
I felt hurt when you said that.

5 · ไวยากรณ์: สูตร I-statement

เมื่อไม่พอใจ คนไทยมักเลือกสองทาง คือ เงียบหรืองอน หรือพูดออกมาทีเดียวด้วยประโยคกล่าวหา เช่น “You always play games! You don’t care about me!” ภาษาอังกฤษในชีวิตคู่มีโครงสร้างที่นักให้คำปรึกษาคู่สมรสแนะนำกันมาก เรียกว่า I-statement คือพูดจากความรู้สึกของเรา แทนการตัดสินอีกฝ่าย

หลักจำ: I feel + ความรู้สึก + when + การกระทำที่เห็นได้ + because + เหตุผล แล้วปิดด้วยคำขอ ระวัง I feel that you don’t care. ซึ่งเป็นการตัดสินที่ใส่คำว่า feel ไว้ข้างหน้า ไม่ใช่ความรู้สึกจริง
Talk about your feeling and their action, not their character.
โครงสร้างตัวอย่างใช้เมื่อ
I feel + adj + when + S + VI feel lonely when you play games until midnight.บอกความรู้สึกและสิ่งที่เกิดขึ้น
…because + S + V…because that’s our only time together.บอกเหตุผล
Could we + V?Could we have a few game-free nights?ปิดด้วยคำขอ
I’m not saying + S + VI’m not saying you can’t play.กันการตีความผิด

ลองแปลงประโยค

You always play games! You don’t care about me!

เปิดตัวอย่างและเหตุผล

I feel lonely when you play games until midnight.

เปลี่ยนการกล่าวหาเป็นความรู้สึก

I feel that you don’t love me.

เปิดตัวอย่างและเหตุผล

I feel sad when we don’t spend time together.

ใช้คำคุณศัพท์บอกความรู้สึกจริง ไม่ใช่การตัดสิน

You make me angry.

เปิดตัวอย่างและเหตุผล

I feel frustrated when plans change at the last minute.

รับผิดชอบความรู้สึกของตัวเอง และระบุการกระทำ

(งอนเงียบทั้งคืน)

เปิดตัวอย่างและเหตุผล

There’s something I want to share with you. I feel lonely when…

เปลี่ยนความเงียบเป็นคำพูด

6 · บันไดความสุภาพ

“I’m unhappy that we don’t spend time together.”

  1. You only love your games, not me!
    กล่าวหาและเหมารวม อีกฝ่ายจะปกป้องตัวเองแทนที่จะฟัง
  2. Fine. Play your games. I don’t care. (แล้วงอน)
    ประชดและงอน อีกฝ่ายอาจเชื่อตามคำพูดว่าเราไม่สนใจจริง ๆ
  3. I feel lonely when you play games every night.
    บอกความรู้สึกและการกระทำอย่างตรงไปตรงมา
  4. I feel lonely when you play until midnight, because that’s our only time together. Could we have a few game-free nights?
    ครบทั้งความรู้สึก เหตุผล และคำขอ
  5. It’s nothing, really… I’m just a little tired… never mind…
    ปิดเรื่องที่ควรพูด ความเหงาจะสะสม

7 · วัฒนธรรม: งอนแบบไทย กับ I-statement แบบตะวันตก

การงอนในวัฒนธรรมไทยมีหน้าที่ทางสังคม คือส่งสัญญาณให้อีกฝ่าย “ง้อ” โดยไม่ต้องพูดปัญหาตรง ๆ แต่คู่ชีวิตตะวันตกส่วนใหญ่ไม่ได้เติบโตมากับระบบนี้ เขาอาจเห็นแค่ว่าภรรยาเงียบ และคิดว่าเธอเหนื่อย หรือไม่อยากคุย การงอนจึงไม่ได้ผลข้ามวัฒนธรรม และอาจทำให้ทั้งสองฝ่ายรู้สึกห่างกันโดยไม่มีใครรู้ว่าทำไม

ทำไม I-statement ได้ผล

เมื่อเราพูดว่า You always… สมองของผู้ฟังจะหาหลักฐานมาแย้งทันที แต่เมื่อเราพูดว่า I feel… ไม่มีอะไรให้แย้ง เพราะความรู้สึกเป็นของเรา ผู้ฟังจึงมีพื้นที่ที่จะฟังและแก้ไข

คำว่า always และ never

เป็นคำที่ทำให้การทะเลาะลุกลามเร็วที่สุด เพราะแทบไม่มีอะไรที่จริงทุกครั้ง อีกฝ่ายจะเถียงเรื่องคำนี้แทนเรื่องที่เราอยากพูด ใช้ lately, often, last night แทน

หลักสามข้อ: พูดความรู้สึกของเรา ไม่ใช่นิสัยของเขา · ระบุการกระทำที่เห็นได้ ไม่ใช่การตีความ · ปิดด้วยคำขอที่ทำได้จริง
Feeling, action, reason, request.

ข้อควรรู้: เวลาที่ดีสำหรับพูดเรื่องความรู้สึก คือเวลาที่ทั้งคู่ไม่หิว ไม่เหนื่อยมาก และไม่ได้กำลังโกรธ การเริ่มด้วย Do you have a minute? ทำให้อีกฝ่ายเตรียมใจฟังได้

8 · คิดก่อนพูด

สถานการณ์ ก: อีกสัปดาห์ต่อมา มาร์คลืมว่าคืนวันอังคารเป็นคืนที่ไม่เล่นเกม

Mark: (headset on) “Just one more game, okay?”

You never keep your promises!

พิจารณาผลของคำตอบนี้

ใช้ never เหมารวมจากความผิดพลาดครั้งเดียว

(เดินไปนอนคนเดียวโดยไม่พูดอะไร)

พิจารณาผลของคำตอบนี้

กลับไปใช้วิธีเงียบ ข้อตกลงจะค่อย ๆ หายไป

Hey, it’s Tuesday. Remember our deal? I was looking forward to our movie.

พิจารณาผลของคำตอบนี้

เตือนข้อตกลงอย่างเป็นมิตร และบอกความรู้สึกเชิงบวกว่าเรารอคอย

คำถามชวนคิด: ทำไมคำว่า I was looking forward to… จึงได้ผลกว่าการตำหนิ

สถานการณ์ ข: นิดลองพูดความรู้สึก แต่ใช้ประโยคที่ฟังเหมือน I-statement

Nid: “I feel that you are selfish.”

(พูดต่อ) And your friends are more important than me!

พิจารณาผลของคำตอบนี้

เพิ่มการกล่าวหาเข้าไปอีก

(หยุดพูด แล้วเปลี่ยนเรื่อง)

พิจารณาผลของคำตอบนี้

ไม่ได้แก้ประโยคที่ผิดและไม่ได้บอกสิ่งที่ต้องการ

Sorry, let me say that again. I feel hurt when you make plans without asking me first.

พิจารณาผลของคำตอบนี้

รู้ตัวว่าประโยคเดิมเป็นการตัดสิน แล้วพูดใหม่เป็นความรู้สึกและการกระทำ

คำถามชวนคิด: I feel that you are selfish ต่างจาก I feel hurt when… อย่างไร ทั้งที่ขึ้นต้นด้วย I feel เหมือนกัน

9 · แบบฝึก

4. I feel lonely ___ you play games until midnight.

  1. because of
  2. that
  3. when
  4. so
เปิดเฉลยและเหตุผลทุกตัวเลือก
  1. ผิด ต้องตามด้วยคำนาม
  2. ผิด
  3. คำตอบที่เหมาะสม — ถูก
  4. ผิด

5. ข้อใดเป็น I-statement ที่แท้จริง

  1. I feel sad when we don’t eat dinner together.
  2. I feel that you don’t love me.
  3. You make me sad.
  4. You never eat with me.
เปิดเฉลยและเหตุผลทุกตัวเลือก
  1. คำตอบที่เหมาะสม — ถูก ความรู้สึกจริง + การกระทำ
  2. การตัดสิน ที่ขึ้นต้นด้วย I feel
  3. โทษอีกฝ่าย
  4. เหมารวม

6. คำใดทำให้การทะเลาะลุกลามมากที่สุด

  1. sometimes
  2. lately
  3. last night
  4. always / never
เปิดเฉลยและเหตุผลทุกตัวเลือก
  1. ไม่ใช่
  2. ไม่ใช่
  3. ไม่ใช่
  4. คำตอบที่เหมาะสม — ถูก อีกฝ่ายจะเถียงเรื่องคำนี้แทน

7. หลังบอกความรู้สึกแล้ว ควรปิดด้วยอะไร

  1. การขู่
  2. คำขอที่ทำได้จริง
  3. การเงียบ
  4. การเปรียบเทียบกับสามีคนอื่น
เปิดเฉลยและเหตุผลทุกตัวเลือก
  1. ผิด
  2. คำตอบที่เหมาะสม — ถูก
  3. ผิด
  4. ผิด

8. I’m not saying you can’t play. ใช้ทำอะไร

  1. ห้ามเล่นเกม
  2. ประชด
  3. กันไม่ให้อีกฝ่ายเข้าใจว่าเราจะควบคุมเขา
  4. เปลี่ยนเรื่อง
เปิดเฉลยและเหตุผลทุกตัวเลือก
  1. ตรงกันข้าม
  2. ไม่ใช่
  3. คำตอบที่เหมาะสม — ถูก
  4. ไม่ใช่

9. ทำไมการงอนจึงมักไม่ได้ผลกับคู่ชีวิตตะวันตก

  1. เพราะเขาไม่คุ้นกับการตีความความเงียบว่าเป็นสัญญาณให้ง้อ
  2. เพราะเขาไม่รักภรรยา
  3. เพราะคนตะวันตกไม่มีความรู้สึก
  4. เพราะการงอนผิดกฎหมาย
เปิดเฉลยและเหตุผลทุกตัวเลือก
  1. คำตอบที่เหมาะสม — ถูก
  2. ไม่ใช่
  3. ผิด
  4. ผิด

เรียงประโยค

ฉันรู้สึกเหงาเวลาที่คุณเล่นเกมถึงเที่ยงคืน

เปิดตัวอย่างประโยค

I feel lonely when you play games until midnight.

ฉันมีเรื่องอยากเล่าให้ฟัง

เปิดตัวอย่างประโยค

There’s something I want to share with you.

เขียนใหม่ให้ได้ผล

ประโยคนี้พูดความรู้สึกจริง แต่ในรูปของการกล่าวหา ลองเขียนใหม่ด้วยสูตร I-statement

You always come home late and never call me! You don’t care!

  • ขึ้นต้นด้วย I feel + ความรู้สึกจริง
  • ระบุการกระทำด้วย when
  • บอกเหตุผลด้วย because
  • ปิดด้วยคำขอ ไม่ใช้ always / never
เปิดตัวอย่างคำตอบ

I feel worried when you come home late and don’t call, because I don’t know if you’re okay. Could you send me a quick text?

I feel anxious when I don’t hear from you in the evening. Could you call me if you’re going to be late?

คำขอเล็ก ๆ ที่ทำได้จริง เช่น ส่งข้อความหนึ่งครั้ง มีโอกาสเกิดขึ้นมากกว่าการขอให้เขา “ใส่ใจมากขึ้น”

10 · ภารกิจจริง

สัปดาห์นี้ ให้เขียน I-statement หนึ่งประโยค เกี่ยวกับเรื่องเล็ก ๆ ที่ทำให้คุณไม่สบายใจในบ้าน ครบทั้งความรู้สึก การกระทำ เหตุผล และคำขอ แล้วลองพูดกับคู่ชีวิตในเวลาที่ทั้งคู่ใจเย็น

  • There’s something I want to share with you.
  • I feel… when…
  • …because…
  • Could we…?

เกณฑ์ประเมินการพูดด้วยตนเอง

ลองพูดตามเป้าหมายของตอนโดยไม่ดูตัวอย่าง แล้วประเมินแต่ละด้าน 0–2 คะแนน นี่เป็นเครื่องมือฝึก ไม่ใช่ผลสอบหรือการรับรอง CEFR

ด้าน0 · ยังต้องฝึก1 · ทำได้เมื่อมีคำช่วย2 · ทำได้ด้วยตนเอง
สารสำคัญครบยังบอกสิ่งที่ต้องการไม่ครบบอกได้บางส่วน เมื่อมีคำช่วยบอกสารจำเป็นและสิ่งที่ต้องการได้ครบ
ฟังเข้าใจได้ยังต้องหยุดหรืออ่านตามเกือบทุกคำฟังเข้าใจได้ แม้หยุดคิดหรือพูดซ้ำฟังเข้าใจได้ต่อเนื่องตามจังหวะของตน
เหมาะกับสถานการณ์น้ำเสียงหรือถ้อยคำยังไม่ตรงเป้าหมายเลือกวลีได้เหมาะ เมื่อดูตัวอย่างเลือกถ้อยคำได้เหมาะ รวมถึงขอบเขตที่จำเป็น
ซ่อมการสื่อสารยังไม่รู้จะขอให้ช่วยอย่างไรขอให้พูดซ้ำหรือยืนยันได้เมื่อมีคำช่วยขอให้พูดซ้ำ ชี้แจง หรือยืนยันความเข้าใจได้

รวมเต็ม 8 คะแนน เลือกฝึกเพิ่มเพียงด้านเดียว แล้วลองพูดอีกครั้ง ไม่ต้องเลียนสำเนียงเจ้าของภาษาเพื่อให้ได้คะแนน